ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಕೃತಿ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ

- ಡಾ.ವಿ.ಸಿ.ಕಟ್ಟೆಪ್ಪನವರ

 ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಕೃತಿ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ <p><sub> - ಡಾ.ವಿ.ಸಿ.ಕಟ್ಟೆಪ್ಪನವರ </sub></p>

ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಂದಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜೀವನ ಪರಿಣತಿಯ ಚಿತ್ರ ದೊರೆಯುವಂತೆಯೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಸೂಚನೆಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕತ್ತಲು ಯುಗದ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಾಜಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. – ಡಾ.ವಿ.ಸಿ.ಕಟ್ಟೆಪ್ಪನವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ಸು. 850. ಕೆ.ಬಿ.ಪಾಠಕರು ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 1898ರಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು […]

ಅಜ್ಜಿ ಅಡುಗೆ, ಗಾಂಧೀ ಮಾದರಿಗೆ ಮರು ನಡಿಗೆ!

- ಪ್ರೊ.ಶಿವರಾಮಯ್ಯ

 ಅಜ್ಜಿ ಅಡುಗೆ, ಗಾಂಧೀ ಮಾದರಿಗೆ ಮರು ನಡಿಗೆ! <p><sub> - ಪ್ರೊ.ಶಿವರಾಮಯ್ಯ </sub></p>

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೊರೊನಾ ಪಿಡುಗಿನಿಂದ ನಾವು ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಪುನಃ ಅಜ್ಜಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಡುಗೆ ಪದ್ಧತಿಗೆ, ಗಾಂಧಿಯ ಮಾದರಿಗೆ ಮರು ಪಯಣ ಮಾಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. – ಪ್ರೊ.ಶಿವರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ನಮ್ಮಂತಹವರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಭಾಗ್ಯ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ತಿಂದ ಆಹಾರ ವಿಹಾರವೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಊಹೆ. ಯಾರಾದರೂ `ಅಜ್ಜ ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟೇನು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ `ಕೋಳಿ ತಿಂದಂಗೆ ತಿನ್ನೋದು ನಾಯಿ ಸುತ್ತಿದಂತೆ ಸುತ್ತೋದು’ ಎಂದು ನಾನು ಜೋಕು ಮಾಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಎಳೆಯರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ […]

ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ನಮ್ಮೂರ ಮೊಹರಂ

- ಹುರುಕಡ್ಲಿ ಶಿವಕುಮಾರ

 ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ನಮ್ಮೂರ ಮೊಹರಂ <p><sub> - ಹುರುಕಡ್ಲಿ ಶಿವಕುಮಾರ </sub></p>

ಊರಿನ ಹಿಂದೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಮೊಹರಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿದೆಯಲ್ಲ… ಅದು ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೇ ಬೇರೆ! – ಹುರುಕಡ್ಲಿ ಶಿವಕುಮಾರ ನಮ್ಮೂರು ಬಾಚಿಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿಯ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೂ ನಾನು ಆ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡದೇ ಅಂದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊಹರಂ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ತಪ್ಪದೇ ಹಾಜರಾಗಿಬಿಡುವೆ. ಸಾಹಿತಿಯೆಂದೂ, ಪತ್ರಕರ್ತನೆಂದೂ, ರೈತ ಹೋರಾಟಗಾರನೆಂದೂ ನಮ್ಮ ಊರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ನಾನು ಈ ಮೊಹರಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ತದೇಕ ಚಿತ್ತದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಮ್ಮೂರ […]

ರಾಗಾಭೈರವಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಸದಭಿರುಚಿ ಸಿನಿಮಾ

- ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್ ಹರಿಯಬ್ಬೆ

 ರಾಗಾಭೈರವಿ  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಸದಭಿರುಚಿ ಸಿನಿಮಾ <p><sub> - ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್ ಹರಿಯಬ್ಬೆ </sub></p>

ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗದ, ಒಟಿಟಿಗೂ ಬಾರದ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಹೇಗಿವೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ನನ್ನಂತೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇರಬಹುದು. ಅಂಥದೊಂದು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. – ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್ ಹರಿಯಬ್ಬೆ        ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲೇ 190 ಸಿನಿಮಾಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿವೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜನ ನೋಡಿದರು? ಅವಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದ ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಂತೇ? ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಯಾರಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಬಿಡುಗಡೆಯೇ ಆಗದ ಸಿನಿಮಾಗಳೂ ಇವೆ. ಅವು […]

ಅವನೌವ್ನ ಏನ ಸಿಂಗಾಪುರಾ…!

- ಚೂಟಿ ಚಿದಾನಂದ

 ಅವನೌವ್ನ ಏನ ಸಿಂಗಾಪುರಾ…! <p><sub> - ಚೂಟಿ ಚಿದಾನಂದ </sub></p>

‘ಎಪ್ಪಾ ಲೇ, ಎಪ್ಪಾ ಲೇ, ಎಲ್ಲೆದಿಯೋ…?’ ಮಗನ ಕೂಗಿಗೆ ಅಪ್ಪನ ಉತ್ತರ, ‘ಲೇ ಮಂಗಸೂಳೀ ಮಗನಾ, ಡ್ಯಾಡೀ ಅನ್ನಲೇ ಭೋಸುಡ್ಕೆ..!’  – ಚೂಟಿ ಚಿದಾನಂದ   ನಮ್ಮ ಸಂಗ್ಯಾ ಹಳ್ಳಿ ಊರಾಗ ರೈತನ ಮಗ. ಮನೀ ತುಂಬ ಜನ್ರಿಗಿಂತ ದನಗಳು ತುಂಬಿದ್ವು. ಸಂಗ್ಯಾ ಸಣ್ಣವನಿದ್ದಾಗಿಂದ ಸಗಣ್ಯಾಗ ಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡಿ ಬೆಳದಾವ. ಅವ್ರವ್ವ ನನ ಮಗ ಸಾಲಿ ಕಲೀಲಿ ಅಂತಾ ಸಾಲೀಗೆ ಕಳ್ಸತಿದ್ಲು. ಅವ್ರಪ್ಪ ಬ್ಯಾಡಲೆ ಮಗನಾ ಹೊಲಕ್ಕ ನಡೀ, ಕುಂಟೀ ಹೊಡಿ ಅಂತಿದ್ದ. ಅವ್ರವ್ವ ಹಟಮಾರಿ ಅಂದ್ರ […]

ಹಸಿ ಮಣ್ಣ ಧ್ಯಾನ

-ಸ್ಮಿತಾ ಅಮೃತರಾಜ್, ಸಂಪಾಜೆ

 ಹಸಿ ಮಣ್ಣ ಧ್ಯಾನ <p><sub> -ಸ್ಮಿತಾ ಅಮೃತರಾಜ್, ಸಂಪಾಜೆ </sub></p>

ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ದುರ್ಬೀನು ಧರಿಸಿ ಹಸಿ ಮಣ್ಣ ಅರಸಿ ಗುದ್ದಲಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಿ ಲೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಡಾಂಬರು ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕ್ರೀಂ ಹಚ್ಚುವಂತೆ.   ಸಂಕಟ ಸುಲಭಕ್ಕೆ ದಕ್ಕುವ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲವೀಗ ಹಾರ ಬಯಸುವ ದೂಳ ಕಣಕಣದ ಚಡಪಡಿಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಚೆಂದ ಮಿರುಗು ಬಣ್ಣದ ಲೇಪ?   ಏದುಸಿರು ಬಿಡುವಾಗ ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಹೇಳಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಳೆಯರಿಗೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುವ ಪಾಠ ಫ್ಯಾನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ.   ತಲೆಯೆತ್ತಿದೆ ವಿಶಾಲ ಸಭಾಂಗಣ ತೇವದ ಕುರುಹೇ ಸಿಗದಂತೆ ಕೆರೆಯ ಸಮಾಧಿಯ […]

ನವವೀರ ಕವಿ ರಚಿಸಿದ ಕೋಡಗದ ಮಾರಯ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆ

-ಡಾ.ಜಾಜಿ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ

 ನವವೀರ ಕವಿ ರಚಿಸಿದ ಕೋಡಗದ ಮಾರಯ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆ <p><sub> -ಡಾ.ಜಾಜಿ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ </sub></p>

ಈ ಕಾವ್ಯ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪುರಾಣದಂತಿದೆ. ಪುರಾಣಾಂಶ ಆ ಕಾಲದ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಜಚರಿತ್ರೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಓದಿಕೊಂಡರೆ ಶರಣಯುಗದ ಆದರ್ಶಗಳ ಅನಾವರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಭುವನದ ಭಾಗ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ರೂಪುಪಡೆದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಗತಿಪರ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ಹಲವು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾಯಕ ಜೀವಿಗಳ ಮಹಾ ಸಂಗಮವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ನವೋದಯದ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಧರ್ಮವೂ ಕೂಡ ಈ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಮಾನವೀಕರಣದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಕಲ್ಯಾಣ, ಕೇಂದ್ರದ ಶಕ್ತಿ […]

ಚಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ದಿಟ ಚಿತ್ರಗಳು!

-ಗುರುಪ್ರಸಾದ ಕುರ್ತಕೋಟಿ

 ಚಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ದಿಟ ಚಿತ್ರಗಳು! <p><sub>  -ಗುರುಪ್ರಸಾದ ಕುರ್ತಕೋಟಿ </sub></p>

ಚಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಚಟಾದಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಕಾದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರದು ಸುಖಾಂತವಾದರೆ, ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟೋ ದುಃಖಾಂತಗಳು! ಯಾರಾದರೂ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ (ಬದುಕುಳಿದವರು?) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ “ಅವನಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಚಟ ಇತ್ತೋ ಏನೋ?” ಅಂತ. ಇಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಾವಿಗೆ ದೂಡಿರಬಹುದಾದ ಒಂದು ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಅವನಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತು? ಅನ್ನುವ ಕುತೂಹಲ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಗುಣ. ಆ ಒಂದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಚಟ ಅಂತ ಕರೆಯುವುದಾದರೆ, ಹಾಗೆ ಕೇಳುವುದೂ ಕೂಡ […]

ಮಲೆನಾಡಿನ ಆಲೇಮನೆ ಗಮ್ಮತ್ತೇ ಬೇರೆ!

-ಅಮರಜಾ ಹೆಗಡೆ

 ಮಲೆನಾಡಿನ ಆಲೇಮನೆ ಗಮ್ಮತ್ತೇ ಬೇರೆ! <p><sub> -ಅಮರಜಾ ಹೆಗಡೆ </sub></p>

ಮೈಸೂರು-ಮಂಡ್ಯ ಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೂರಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಟನ್ನುಗಟ್ಟಲೇ ಕಬ್ಬಿನ ರಾಶಿಗಳ ಆಲೇಮನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವು ತುಂಬ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ. ಆದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ… ಶಿರಸಿಯ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ನೆಂಟರ ಮನೆಯ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತಿರದ ಇನ್ನೊಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಲೇಮನೆಯೊಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಅಡಿಕೆಸೋಗೆಯ ಚಪ್ಪರದ ತಣ್ಣನೆಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ನೆಂಟರಿಷ್ಟರೊಡನೆ ಕಥೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತು ಚುಡುವಾ-ಅವಲಕ್ಕಿ ಮೆಲ್ಲುತ್ತ ಶುಂಠಿ-ಲಿಂಬು ಸೇರಿಸಿ ಅರೆದ ತಾಜಾ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲನ್ನು ಚೊಂಬುಗಟ್ಟಲೆ ಹೊಟ್ಟೆಗಿಳಿಸುತ್ತಾ, ದೊನ್ನೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಡಚಿದ […]

ಗಾನಕೋಗಿಲೆ, ಅನುಪಮ ಅಭಿನೇತ್ರಿ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಮನ್ಸೂರು

-ಗುಡಿಹಳ್ಳಿ ನಾಗರಾಜ

 ಗಾನಕೋಗಿಲೆ, ಅನುಪಮ ಅಭಿನೇತ್ರಿ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಮನ್ಸೂರು <p><sub> -ಗುಡಿಹಳ್ಳಿ ನಾಗರಾಜ </sub></p>

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಗಲಿದ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಮನ್ಸೂರು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಆ ಉತ್ಸಾಹ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಕುಂದಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಒಂದು ಸಂತಸದ ಸೋಜಿಗ!   ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಯ ಸಿದ್ಧಿ ಕಂಡವರಿರಬಹುದು; ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಸಾಧಿಸಿದವರಿರಬಹುದು. ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರವೇರಿದ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಮನ್ಸೂರು ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲಾವಿದೆ. ಅಸ್ಖಲಿತ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯ, ಸುಮಧುರ ಕಂಠದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರೇ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಮನ್ಸೂರು. ಅಂತೆಯೇ ಅವರು ಗಾನಕೋಗಿಲೆಯೂ ಹೌದು, ಅಭಿನೇತ್ರಿಯೂ ಹೌದು. ಏಳು […]

ಕವಿತೆ

ಎಸ್. ದಿವಾಕರ್

 ಕವಿತೆ <p><sub> ಎಸ್. ದಿವಾಕರ್ </sub></p>

ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲೊಂದು ಹಕ್ಕಿ   ನಿಧಾನ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ಧಗ್ಗೆಂದು ಹೊತ್ತಿ ಫ್ಯಾನುಗಳು ಗರಗರ ಸುತ್ತಿ ಖದ್ದರುಗಳೆಲ್ಲ ಸುಖಾಸನಗಳ ಹತ್ತಿ  ಶೋಭಾಯಮಾನವಾಗಿರುವಾಗ    ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕುವ ಷಾಂಡ್ಲರುಗಳ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬೆಳುದಿಂಗಳು ಬಿದ್ದ ಸುನೇರಿಯ ಹಾಗೆ, ರಾಳದ ಬೆಳಕು ಮೀಯಿಸಿದ ಬೇಗಡೆಯ ಹಾಗೆ, ಮಿಡಿನಾಗರ ಮಿಡಿದ ಹಾಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತೊಂದು ಹಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುತ್ತ   ಉರುಳುಗಾಲಿಯ ಹಾಗೆ ಹೊರಳುತ್ತಿರುವ ಕಣ್ಣು ಚೂರಿಮೊನೆಯಷ್ಟು ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕು; ಗರಿಗಳ ಗಲಗಲವೆನ್ನಿಸುವ ರೆಕ್ಕೆ ತೆಳು ಗುಲಾಬಿಯ ಪೊರೆಯಿರುವ ಕೋಲು ಕಾಲು, ಬೂದುಬಣ್ಣದುಗುರುಗಳ ಪಾದ […]

ಕೇಶಿರಾಜ ವಿರಚಿತ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ

ಡಾ.ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಎನ್.ಎಸ್.

 ಕೇಶಿರಾಜ ವಿರಚಿತ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ <p><sub> ಡಾ.ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಎನ್.ಎಸ್. </sub></p>

ಭಾಷೆಯ ನಿರಂತರ ಹರಿವನ್ನು ಅರಿತು ಅದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೆದ್ದು ಅದರ ಆಳ-ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವುದು ವ್ಯಾಕರಣಕಾರನ ಕೆಲಸ. ಅದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ್ದಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷಿಕ ಜ್ಞಾನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೇಶಿರಾಜನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವು ಅಂತಹ ಒಂದು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಕೃತಿ. ಬಾಷೆಯು ಬದುಕಿನ ಜೀವನಾಡಿ. ಅದು ಮಾನವನ ನಾಗರಿಕ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅಡಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಭಾಷೆಯೊಂದರ ಹೊರತು ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಇಂತಹ ಭಾಷಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರೀಕರಿಸುವ […]

ರಬ್ಬರ್ ಇಡ್ಲಿ!

-ನರೇಂದ್ರ ರೈ ದೇರ್ಲ

 ರಬ್ಬರ್ ಇಡ್ಲಿ! <p><sub> -ನರೇಂದ್ರ ರೈ ದೇರ್ಲ </sub></p>

ಇಡೀ ಕ್ಲಾಸುರೂಂಗೆ ಕಮಟು ವಾಸನೆ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಗೈ ತುಂಬುವ ರಬ್ಬರ್ ಇಡ್ಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಎತ್ತಿ ಶಾಂತಣ್ಣ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜುವಾಗ ಆನಂದ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಸೋಂಪ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ರು ಅಂಥ ಒಂದು ರಬ್ಬರ್ ಮರದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ, ಆ ಇಡ್ಲಿ ಕರಗಿ ಮುಂದೆ ಏನೇನೋ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮೇಷ್ಟ್ರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ! ನಮ್ಮದೇ ಮನೆ ಹಿಂದಿನ ಬೃಹತ್ ಕಾಡು ಸವರಿ ಬೋಳಾಗಿಸಿ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರಬ್ಬರ್ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ನೆಟ್ಟಾಗ […]

ನವಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಗಣ್ಯವಾಯಿತೇ ತುಮಕೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಲೆ?

ನಿವೇದಿತಾ ಬಿ.

 ನವಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಗಣ್ಯವಾಯಿತೇ ತುಮಕೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಲೆ? <p><sub> ನಿವೇದಿತಾ ಬಿ. </sub></p>

‘ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ’ ಆದರೆ ಸಾಲದು, ತುಮಕೂರಿನ ಯುವಜನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆದ ಅಭಿರುಚಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು! ನಾಟಕ ಆಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೋಡಲು ಅಡ್ಡಿಯೇನು? ಏನೋ ಬೇಸರ ಅಂತ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಿನೆಮಾ ಥಿಯೇಟರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತಾಗ ಆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ “ಏನಾಯಿತು ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಕ್ಕೇ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೇನೋ ಎಂದೆನಿಸುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಂಬಾಕಿನ ಕಾರಣಕಲ್ಲ ಎಂದಷ್ಟನ್ನೇ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ. ಆಗೊಂದು ಕಾಲ ಇತ್ತು. ನನ್ನ ತಂದೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಓದಿ ಈ […]

ಎಮ್ಮೆಯ ನಾಡಿನ ಕೆಲವು (ಅಧಿಕ) ಪ್ರಸಂಗಗಳು

-ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ, ಮೈಸೂರು

 ಎಮ್ಮೆಯ ನಾಡಿನ  ಕೆಲವು (ಅಧಿಕ) ಪ್ರಸಂಗಗಳು <p><sub> -ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ, ಮೈಸೂರು </sub></p>

‘ಎಮ್ಮೆಗಳ ನಾಡು’ ಅಂತ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಮನಗಂಡ  ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ದೊರೆಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಹಾರಾಜ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಸನ್ ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಒಂಭೈನೂರ ಹದಿನೈದನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು.  ಎತ್ತಣ ಮಾಮರ ಎತ್ತಣ ಕೋಗಿಲೆ? ಅಂತ ಕೇಳಬೇಡಿ! ಆದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಹಿಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಿಷ ಮಂಡಲ’ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಮಹಿಷ ಮಂಡಲ ಅಂದರೆ ‘ಆಹಾ! ಎಂಥ ಚಂದವಾದ ಹೆಸರು!’ ಅಂತ ನಿಮಗನ್ನಿಸಬಹುದು. ಎಷ್ಟಾದರೂ ಅದು […]

ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ‘ಶಿಳ್ಳೆಗಾರ’ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕನಸುಗಳು

-ಶರೀಫ್ ಕಾಡುಮಠ

 ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ‘ಶಿಳ್ಳೆಗಾರ’ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕನಸುಗಳು <p><sub> -ಶರೀಫ್ ಕಾಡುಮಠ </sub></p>

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಮೇಕರ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೂಲಕ ಪವನ್‌ಕುಮಾರ್ ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹೊರಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹೊರತಾಗಿ ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನೇ ಇದು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಎನ್ನುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಹೆಸರು ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದುಬಿಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಏಕೋ ಏನೊ, ಥಟ್ಟೆಂದು ಹೇಳಲು ನೆನಪಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಹೆಸರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ, ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪವನ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರದು. ಪವನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೂರು ಅಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಆ ಮೂರು ಸಿನಿಮಾಗಳೂ […]

ಕವಿತೆ

ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ

 ಕವಿತೆ <p><sub> ಮೂಡ್ನಾಕೂಡು ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ </sub></p>

ಬುರ್ಖಾ ಧರಿಸಿ             ಬುರ್ಖಾ ಧರಿಸಿ ನಾನು ಒಂದು ಪದವಿ ಪಡೆದೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರನ್ನೂ ಕಲಿತೆ ಇತರರನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ಮೀರಿದೆ   ಅಮ್ಮಿ ಖುಷಿಯಾದಳು ಅಬ್ಬಾನು ಬಹಳ ಖುಷಿಪಟ್ಟ ನಾನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಿನಾಯ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಲಿಲ್ಲವೆ?   ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಕಿಹಾಕಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಪ್ರತಿ ಉಸಿರು ಹೇಳಿತು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗು ಬುರ್ಖಾದೊಳಗಿನ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್‌ನಂತೆ   ಮನರಂಜನೆಗೆಂದು ಹೊರಹೊರಟೆ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ನೈತಿಕ ದಳ ತಡೆಯಿತು ನನ್ನನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಳ […]

1 2 3 8